In de Wetenschapsvisie 2025, die de bewindspersonen Bussemaker (PvdA) en Dekker (VVD) van OCW morgen presenteren, zal nadrukkelijk worden ingezet op minder kwantiteit. Er moet een einde komen aan de ratrace tussen carrièrezuchtige onderzoekers die op basis van zo veel mogelijk publicaties onderzoeksgeld binnenslepen. Er moet bovendien een einde komen aan de soort universiteit die in de wandelgangen ‘de proefschriftenfabriek’ wordt genoemd.
Promoveren is hot en hip. Misschien wel te hot en te hip, met als gevolg dat er een hausse aan proefschriften is ontstaan. Of alle proefschriften over de hele linie ook geen kwaliteit hebben is niet zeker. Wel is het zo dat al die promoties de overheid geld kosten, zo blijkt uit de visie van de bewindspersonen: voor iedere klaargestoomde promovendus maakt het departement van OCW een promotiebonus van maximaal 90.000 euro over op de bankrekening van de universiteit in kwestie. Universiteiten hebben deze promotiebonus jarenlang beschouwd als welkome aanvulling op teruglopende budgetten, maar het heeft volgens de bewindspersonen ook geleid tot ‘perverse prikkels’ in het promotiesysteem.
95 miljoen
Daarom zal het systeem de komende jaren flink op de schop gaan, zo blijkt uit een artikel in de Volkskrant. De promotiebonus zal ‘om te beginnen’ met vijf procent worden verminderd, zo stelt de krant. ‘Het kabinet wil een eind maken aan de haastige universitaire cultuur waar gebrek aan aandacht voor kwaliteit heeft geleid tot schandalen zoals de fraude door de voormalige Tilburgse hoogleraar sociale psychologie Diederik Stapel.’
Volgens de Volkskrant is met promotiebonussen jaarlijks een bedrag van maximaal 95 miljoen euro gemoeid. Dat bedrag zal moeten worden herverdeeld. De universiteiten zullen komend jaar met de minister onderhandelen over de exacte herverdeling van een deel van dat geld. ‘Het is de bedoeling dat de universiteiten dat steken in een scherpere profilering en in een evenwichtiger personeelsopbouw.’ Een interdepartementale werkgroep concludeerde vorig jaar al dat universiteiten meer op kwantiteit aansturen dan op kwaliteit.
Verantwoording
Daarnaast zullen wetenschappers nadrukkelijker dan voorheen verantwoording moeten afleggen van wat ze met publiek gefinancierd onderzoek hebben toegevoegd aan de samenleving, zegt Dekker in een interview met krant. Daarin zegt hij: ‘Wij zijn ervan overtuigd dat iedere onderzoeker, hoe vrij of fundamenteel ook, zich zal moeten afvragen wat zijn of haar maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid is, wat ze terug kunnen geven.’
Hoe ziet de zaak eruit aan de UvA? De hausse aan proefschriften is aan de UvA vooral zichtbaar bij geneeskunde, de bètawetenschappen en maatschappij & gedrag (zie tabel 1), met tussen de kalenderjaren 2009 en 2013 een toename van respectievelijk 61, 34 en 37 procent. Overigens betekent deze toename niet per se dat de kwaliteit en/of relevantie van de proefschriften niet adequaat zou zijn. Ook het aantal wetenschappelijke publicaties is flink toegenomen. In dezelfde tijdspanne zijn het aantal wetenschappelijke publicaties (zie tabel 2) aan alle faculteiten substantieel toegenomen, behalve aan de FEB, waar men tot en met 2010 ook working papers meetelde als wetenschappelijke publicatie.
Zie hier voor het hele artikel in de Volkskrant.
Promoveren is hot en hip. Misschien wel te hot en te hip, met als gevolg dat er een hausse aan proefschriften is ontstaan. Of alle proefschriften over de hele linie ook geen kwaliteit hebben is niet zeker. Wel is het zo dat al die promoties de overheid geld kosten, zo blijkt uit de visie van de bewindspersonen: voor iedere klaargestoomde promovendus maakt het departement van OCW een promotiebonus van maximaal 90.000 euro over op de bankrekening van de universiteit in kwestie. Universiteiten hebben deze promotiebonus jarenlang beschouwd als welkome aanvulling op teruglopende budgetten, maar het heeft volgens de bewindspersonen ook geleid tot ‘perverse prikkels’ in het promotiesysteem.
95 miljoen
Daarom zal het systeem de komende jaren flink op de schop gaan, zo blijkt uit een artikel in de Volkskrant. De promotiebonus zal ‘om te beginnen’ met vijf procent worden verminderd, zo stelt de krant. ‘Het kabinet wil een eind maken aan de haastige universitaire cultuur waar gebrek aan aandacht voor kwaliteit heeft geleid tot schandalen zoals de fraude door de voormalige Tilburgse hoogleraar sociale psychologie Diederik Stapel.’
Volgens de Volkskrant is met promotiebonussen jaarlijks een bedrag van maximaal 95 miljoen euro gemoeid. Dat bedrag zal moeten worden herverdeeld. De universiteiten zullen komend jaar met de minister onderhandelen over de exacte herverdeling van een deel van dat geld. ‘Het is de bedoeling dat de universiteiten dat steken in een scherpere profilering en in een evenwichtiger personeelsopbouw.’ Een interdepartementale werkgroep concludeerde vorig jaar al dat universiteiten meer op kwantiteit aansturen dan op kwaliteit.
Verantwoording
Daarnaast zullen wetenschappers nadrukkelijker dan voorheen verantwoording moeten afleggen van wat ze met publiek gefinancierd onderzoek hebben toegevoegd aan de samenleving, zegt Dekker in een interview met krant. Daarin zegt hij: ‘Wij zijn ervan overtuigd dat iedere onderzoeker, hoe vrij of fundamenteel ook, zich zal moeten afvragen wat zijn of haar maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid is, wat ze terug kunnen geven.’
Hoe ziet de zaak eruit aan de UvA? De hausse aan proefschriften is aan de UvA vooral zichtbaar bij geneeskunde, de bètawetenschappen en maatschappij & gedrag (zie tabel 1), met tussen de kalenderjaren 2009 en 2013 een toename van respectievelijk 61, 34 en 37 procent. Overigens betekent deze toename niet per se dat de kwaliteit en/of relevantie van de proefschriften niet adequaat zou zijn. Ook het aantal wetenschappelijke publicaties is flink toegenomen. In dezelfde tijdspanne zijn het aantal wetenschappelijke publicaties (zie tabel 2) aan alle faculteiten substantieel toegenomen, behalve aan de FEB, waar men tot en met 2010 ook working papers meetelde als wetenschappelijke publicatie.
Zie hier voor het hele artikel in de Volkskrant.
Tabel1: Promoties |
|||||
| Kalenderjaar | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| Geesteswetenschappen | 69 | 46 | 48 | 58 | 57 |
| Rechtsgeleerdheid | 13 | 12 | 13 | 14 | 12 |
| Geneeskunde | 148 | 153 | 168 | 186 | 238 |
| Tandheelkunde | 4 | 9 | 7 | 8 | 10 |
| Natuurwetensch., Wiskunde & Informatica | 79 | 100 | 85 | 85 | 106 |
| Economie en Bedrijfskunde | 16 | 19 | 20 | 32 | 23 |
| Maatschappij- en Gedragswetenschappen | 52 | 65 | 64 | 66 | 71 |
| Totaal UvA | 381 | 404 | 405 | 449 | 517 |
Tabel 2: Wetenschappelijke publicaties |
|||||
| Kalenderjaar | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| Geesteswetenschappen | 718 | 685 | 730 | 954 | 874 |
| Rechtsgeleerdheid | 412 | 511 | 468 | 511 | 771 |
| Geneeskunde | 3.206 | 3.465 | 3.789 | 4.120 | 4.285 |
| Tandheelkunde* | 228 | 214 | 214 | 222 | 266 |
| Natuurwetensch., Wiskunde & Informatica | 1.445 | 1.490 | 1.447 | 1.533 | 1.504 |
| Economie en Bedrijfskunde** | 517 | 617 | 356 | 226 | 248 |
| Maatschappij- en Gedragswetenschappen | 1.366 | 1.386 | 1.777 | 1.647 | 1.602 |
| Universiteitsbibliotheek | 8 | 6 | 5 | 10 | 9 |
| Totaal UvA*** | 7.900 | 8.374 | 8.786 | 9.223 | 9.457 |
| * Totaal aantal publicaties van ACTA, een gemeenschappelijke faculteit van UvA en VU. | |||||
| ** Tot en met 2010 telde de FEB ook working papers mee als wetenschappelijke publicaties. | |||||
| *** Met ingang van 2009: ontdubbeld totaal | |||||
