Ruim één procent van de Nederlanders blowt bijna dagelijks. Toch is slechts een minderheid van die gebruikers verslaafd. Uit onderzoek waarop epidemioloog en onderzoeker bij het Trimbosinstituut Peggy van der Pol vorige week is gepromoveerd, blijkt dat meer blowen niet per se leidt tot verslaving.
Waarom was u juist geïnteresseerd in de groep frequente blowers?
‘De kennis die we hebben over cannabisverslaving is vooral afkomstig van studies naar de algemene bevolking. Op die grote schaal lijkt veel blowen de voornaamste voorspeller voor het ontwikkelen van een verslaving. Ik wilde specifiek inzoomen op de groep jongvolwassen frequente blowers om te ontdekken wat het profiel is van de blower die veel risico loopt verslaafd te raken, zodat we ons in preventie op hen kunnen richten.’
Peggy van der Pol
Wat zijn uw belangrijkste inzichten?
‘Het opvallendst is dat ik niets terugzag van de vermeende relatie tussen de hoeveelheid cannabis die mensen tot zich nemen en het ontwikkelen van een verslaving. De deelnemers aan mijn onderzoek blowden minimaal drie keer per week, maar de onderlinge verschillen in gebruik waren groot. De één deelde drie keer per week een joint met vrienden, de ander rookte zes dikke joints per dag. Mensen uit de laatste categorie liepen niet meer risico verslaafd te raken dan de lichtere blowers.’
Welke factoren waren wel gerelateerd aan verslaving?
‘Vooral mensen die blowen om moeilijkheden te behappen of te vergeten, raakten of bleven vaker verslaafd. Ook nare ervaringen als een verbroken relatie of het verlies van een baan zijn voorspellers voor het ontwikkelen van een verslaving.’
Wat betekent dat inzicht voor het voorkomen of behandelen van cannabisverslaving?
‘Voor preventie blijkt de aanpak van achterliggende sociale problemen en de reden van gebruik net zo belangrijk als de aanpak van het cannabisgebruik zelf. Overigens heb ik verbanden gevonden, maar weet ik niet zeker of bijvoorbeeld de nare levensgebeurtenissen daadwerkelijk de oorzaak zijn van de verslaving. Wellicht maken mensen die verslaafd zijn vaker nare dingen mee, of worden beide factoren veroorzaakt door een onderliggende persoonlijkheidseigenschap als impulsiviteit.’
Er is veel discussie over de hoge thc-gehalte van Nederwiet, er ligt bijvoorbeeld een wetsvoorstel om sterke cannabis tot de harddrugs te rekenen. Hoe denkt u daarover?
‘Op basis van mijn resultaten zou je niet verwachten dat hogere concentraties thc leiden tot een toename in het aantal verslavingen, maar ik moet daarbij wel aantekenen dat mijn proefpersonen allemaal tussen de achttien en dertig jaar oud zijn. We weten dat jongere adolescenten vatbaarder zijn voor verslaving, wellicht speelt de hoeveelheid thc bij hen wel een rol. Ik kan dus geen eenduidig advies geven over het wetsvoorstel.’
U hebt de psychische gezondheid van gebruikers ook in kaart gebracht. Wat kwam daar uit?
‘Wederom ontdekte ik grote verschillen binnen de groep frequente blowers. Wat betreft angst en depressie wijken frequente gebruikers die niet verslaafd zijn niet af van het landelijk gemiddelde, terwijl verslaafde zware blowers wel vaker last hadden van die stoornissen. Adhd en gedragsproblemen kwamen bij niet-verslaafde blowers meer voor dan bij de gemiddelde Nederlander, maar de verslaafde frequente blowers scoorden nog hoger. Bij behandeling van verslaving is dus ook tijdige herkenning en behandeling van psychische stoornissen van belang.’
Is frequent blowen onschuldiger dan wordt gedacht?
‘Het beeld van frequente blowers die last hebben van depressie en hun dagen verliezen aan drugsgebruik is niet representatief, maar een derde van de zware blowers raakte in de loop van het onderzoek wel verslaafd. Ik heb nog niet kunnen onderzoeken of frequent blowen leidt tot problemen met het behouden van een baan of het volgen van een studie. Er valt dus nog veel te ontdekken over de effecten van stevig blowen.’
Dit artikel verscheen ook in Het Parool.
Waarom was u juist geïnteresseerd in de groep frequente blowers?
‘De kennis die we hebben over cannabisverslaving is vooral afkomstig van studies naar de algemene bevolking. Op die grote schaal lijkt veel blowen de voornaamste voorspeller voor het ontwikkelen van een verslaving. Ik wilde specifiek inzoomen op de groep jongvolwassen frequente blowers om te ontdekken wat het profiel is van de blower die veel risico loopt verslaafd te raken, zodat we ons in preventie op hen kunnen richten.’
Peggy van der Pol
Wat zijn uw belangrijkste inzichten?
‘Het opvallendst is dat ik niets terugzag van de vermeende relatie tussen de hoeveelheid cannabis die mensen tot zich nemen en het ontwikkelen van een verslaving. De deelnemers aan mijn onderzoek blowden minimaal drie keer per week, maar de onderlinge verschillen in gebruik waren groot. De één deelde drie keer per week een joint met vrienden, de ander rookte zes dikke joints per dag. Mensen uit de laatste categorie liepen niet meer risico verslaafd te raken dan de lichtere blowers.’
Welke factoren waren wel gerelateerd aan verslaving?
‘Vooral mensen die blowen om moeilijkheden te behappen of te vergeten, raakten of bleven vaker verslaafd. Ook nare ervaringen als een verbroken relatie of het verlies van een baan zijn voorspellers voor het ontwikkelen van een verslaving.’
Wat betekent dat inzicht voor het voorkomen of behandelen van cannabisverslaving?
‘Voor preventie blijkt de aanpak van achterliggende sociale problemen en de reden van gebruik net zo belangrijk als de aanpak van het cannabisgebruik zelf. Overigens heb ik verbanden gevonden, maar weet ik niet zeker of bijvoorbeeld de nare levensgebeurtenissen daadwerkelijk de oorzaak zijn van de verslaving. Wellicht maken mensen die verslaafd zijn vaker nare dingen mee, of worden beide factoren veroorzaakt door een onderliggende persoonlijkheidseigenschap als impulsiviteit.’
Er is veel discussie over de hoge thc-gehalte van Nederwiet, er ligt bijvoorbeeld een wetsvoorstel om sterke cannabis tot de harddrugs te rekenen. Hoe denkt u daarover?
‘Op basis van mijn resultaten zou je niet verwachten dat hogere concentraties thc leiden tot een toename in het aantal verslavingen, maar ik moet daarbij wel aantekenen dat mijn proefpersonen allemaal tussen de achttien en dertig jaar oud zijn. We weten dat jongere adolescenten vatbaarder zijn voor verslaving, wellicht speelt de hoeveelheid thc bij hen wel een rol. Ik kan dus geen eenduidig advies geven over het wetsvoorstel.’
U hebt de psychische gezondheid van gebruikers ook in kaart gebracht. Wat kwam daar uit?
‘Wederom ontdekte ik grote verschillen binnen de groep frequente blowers. Wat betreft angst en depressie wijken frequente gebruikers die niet verslaafd zijn niet af van het landelijk gemiddelde, terwijl verslaafde zware blowers wel vaker last hadden van die stoornissen. Adhd en gedragsproblemen kwamen bij niet-verslaafde blowers meer voor dan bij de gemiddelde Nederlander, maar de verslaafde frequente blowers scoorden nog hoger. Bij behandeling van verslaving is dus ook tijdige herkenning en behandeling van psychische stoornissen van belang.’
Is frequent blowen onschuldiger dan wordt gedacht?
‘Het beeld van frequente blowers die last hebben van depressie en hun dagen verliezen aan drugsgebruik is niet representatief, maar een derde van de zware blowers raakte in de loop van het onderzoek wel verslaafd. Ik heb nog niet kunnen onderzoeken of frequent blowen leidt tot problemen met het behouden van een baan of het volgen van een studie. Er valt dus nog veel te ontdekken over de effecten van stevig blowen.’
Dit artikel verscheen ook in Het Parool.
