God is dood, zei de filosoof. Een van de gevolgen daarvan is dat de psycholoog de plek van de geestelijke heeft ingenomen. Nog even en de psychologie is dood, want de psycholoog lijkt steeds meer op zijn voorganger. De zielkundige die zich onaantastbaar waant en met valse profetieën onze aandacht opeist.
Ik was er laatst getuige van.
Op de opleiding sociaal juridische dienstverlening, waar ik werk, bestaat de mogelijkheid om ‘expertise’ op te doen bij trimesterworkshops. Ik bezocht een snelcursus waar een psycholoog ons ervan probeerde te overtuigen dat de mens te veel bezig is met probleemgericht handelen, namelijk: repareren wat niet werkt. We moeten ons veel meer bezighouden met datgene wat werkt: oplossingsgericht handelen.
Wat is een probleem, wat is er mis met je problemen onder ogen te komen en waarom moeten die altijd opgelost worden?
Maar goed. Wat betekent oplossingsgericht eigenlijk? Volgens de psycholoog: als iets werkt, moet je er meer van doen. Het is precies dit denken dat bandeloze bankcommissarissen en managers heeft gecreëerd, die zich steeds meer geld tot doel stellen om hun gelddorst kortstondig te stillen. De psycholoog vertelde ook dat wij ons niet met what’s wrong with you, maar met what’s right with you moeten bezighouden. In gedachten zie ik mensen mooi weer spelen op hun sociale media en huilend onder de douche staan, omdat dat de enige plek is waar hun problemen mogen bestaan.
Als uitsmijter werd ons het volgende bijgebracht: het waarheen is belangrijker dan het waarvandaan. Dit levensfilosofietje werd ons met een kolderiek voorbeeld verduidelijkt: niemand zegt tegen de taxichauffeur waar hij vandaan komt, maar alleen waar hij naartoe wil. Tja, wat zeg je anders tegen een taxichauffeur?
De mens is door zijn geboorte een problematisch wezen, en daar verandert geen psycholoog iets aan. Dat denken, dat handelen, dat van de mens een machine tracht te maken, hem zijn poëzie ontneemt, dat oplossingen als een nieuwe god ziet, is de duivel van onze tijd.
