Het is zo’n beetje een verplicht nummer aan het worden. Eens in de zoveel tijd koppen de Vlaamse kranten over de abominabele slaagpercentages in het hoger onderwijs. Meestal is dat aan de start van het academiejaar. Maar ook deze maand stond de studievoortgang weer in de belangstelling. Want minister van Onderwijs Hilde Crevits wil dat alle universiteiten gedetailleerd inzage krijgen in het studieverleden van nieuwe studenten. Dit om te voorkomen dat studenten ‘shoppen’ en na een mislukking bij de ene universiteit, verder gaan mislukken bij een volgende.
Universiteit als middelbare school
De slaagcijfers in Vlaanderen geven inderdaad geen reden tot blijdschap: bijna zestig procent van de studenten slaagt niet voor zijn eerste jaar en slechts een derde haalt zijn bachelordiploma binnen drie jaar.
Dat zijn storende gegevens. Er is alleen een heel grote ‘maar’. Politici en media blijven het hoger onderwijs zien als een soort middelbareschooltraject. Je moet zes jaar naar de middelbare (in Vlaanderen duren alle richtingen, anders dan in Nederland zes of soms zeven jaar) en na elk jaar moet je over. Haal je je jaar niet, dan moet je het hele jaar opnieuw doen. Als in zo’n systeem een derde van je eerstejaars niet slaagt, dan is dat een heel groot probleem.
Het complexe verhaal
Maar het hoger onderwijs werkt zo niet. Daar is namelijk een systeem van flexibilisering ingevoerd. Wie niet voor al zijn vakken slaagt, kan best nog zonder studievertraging afstuderen. De grote groep eerstejaars die niet slaagt, slaagt gewoon niet voor alle opgenomen studiepunten. Of je nou voor één vak zakt of voor tien, je wordt over dezelfde kam geschoren. De statistiek is totaal irrelevant geworden. De flexibilisering maakt het studievoortgangsverhaal complexer, maar zowel de media als de politiek weigeren om hun eigen verhaal complexer te maken.
Een publiek debat voeren over slaagpercentages en studieduur is nuttig en ook nodig, maar dan moet dat debat wel de juiste inzet hebben. Intussenbuitelen universiteiten over elkaar heen om zich zo streng mogelijk of juist zo tolerant mogelijk te profileren. De Katholieke Universiteit in Leuven werd al voortvarend het Harvard aan de Dijle genoemd, vanwege plannen om strenger op te treden tegen zwakke eerstejaars studenten. Zo voeren universiteiten een marketingcampagne over de rug van het flexibel hoger onderwijs.
Universiteit als middelbare school
De slaagcijfers in Vlaanderen geven inderdaad geen reden tot blijdschap: bijna zestig procent van de studenten slaagt niet voor zijn eerste jaar en slechts een derde haalt zijn bachelordiploma binnen drie jaar.
Dat zijn storende gegevens. Er is alleen een heel grote ‘maar’. Politici en media blijven het hoger onderwijs zien als een soort middelbareschooltraject. Je moet zes jaar naar de middelbare (in Vlaanderen duren alle richtingen, anders dan in Nederland zes of soms zeven jaar) en na elk jaar moet je over. Haal je je jaar niet, dan moet je het hele jaar opnieuw doen. Als in zo’n systeem een derde van je eerstejaars niet slaagt, dan is dat een heel groot probleem.
Het complexe verhaal
Maar het hoger onderwijs werkt zo niet. Daar is namelijk een systeem van flexibilisering ingevoerd. Wie niet voor al zijn vakken slaagt, kan best nog zonder studievertraging afstuderen. De grote groep eerstejaars die niet slaagt, slaagt gewoon niet voor alle opgenomen studiepunten. Of je nou voor één vak zakt of voor tien, je wordt over dezelfde kam geschoren. De statistiek is totaal irrelevant geworden. De flexibilisering maakt het studievoortgangsverhaal complexer, maar zowel de media als de politiek weigeren om hun eigen verhaal complexer te maken.
Een publiek debat voeren over slaagpercentages en studieduur is nuttig en ook nodig, maar dan moet dat debat wel de juiste inzet hebben. Intussenbuitelen universiteiten over elkaar heen om zich zo streng mogelijk of juist zo tolerant mogelijk te profileren. De Katholieke Universiteit in Leuven werd al voortvarend het Harvard aan de Dijle genoemd, vanwege plannen om strenger op te treden tegen zwakke eerstejaars studenten. Zo voeren universiteiten een marketingcampagne over de rug van het flexibel hoger onderwijs.
