Het recht op gelijke kansen op studiesucces is vastgelegd in prachtige wetten en beleidsplannen. Allemaal belangrijke documenten waarin staat waaraan HvA- en UvA-medewerkers zich dienen te houden. Waarom blijkt de praktijk dan toch zo weerbarstig?
Wie een functiebeperking heeft, moet zowel buiten als binnen het onderwijs strijd leveren. Hulde voor alle functiebeperkten die ondanks deze hobbels in staat zijn te studeren en zelfs af te studeren. Wat mij betreft zijn dit de echte excellente studenten.
Een voorbeeld uit de praktijk: een student in een rolstoel staat zeiknat te worden in de regen. Ruim twintig minuten duurt het voordat hij naar binnen kan. Hoe kan dit nou, vraag je je af. Ik durf mijn hand ervoor in het vuur te steken dat er geen enkele medewerker van de HvA of UvA zal denken: ‘Nou en? Lekker belangrijk.’
Hoe kan het dan toch dat dit gebeurt? Simpel. De bewaker of conciërge zit op zijn scherm te kijken, kijkt af en toe op maar denkt dat hij staat te wachten om opgehaald te worden. Er zit een bel op de voordeur om naar binnen te kunnen, denkt hij. Als hij naar binnen zou willen zal hij er wel op drukken. Student denkt: hij zal me wel zien staan en is te trots om aan een andere student te vragen de bewaker een seintje te geven. Hij kan namelijk niet bij de bel! Deze zit te hoog en is alleen gemaakt voor staande mensen.
De bewaker komt na twintig minuten toch polshoogte nemen en laat hem naar binnen. Student arriveert 25 minuten te laat bij het tentamen. Er was nog namelijk nog een te zware deur die dicht was gezet vanwege de tocht, die hij eigenhandig niet kon openen. En aangezien iedereen tentamens zit te maken, duurt het nog vijf minuten voordat hij door een passerende medewerker verder geholpen wordt. Hij wordt door de surveillant vriendelijk verzocht het lokaal weer te verlaten omdat hij te laat is voor het tentamen.
Een extra mogelijkheid voor de gemiste herkansing zal hij moeten aanvragen via de examencommissie omdat hij anders niet op stage kan. Daarvoor moet hij eerst langs de studentendecaan die moet bevestigen dat er sprake is van bijzondere omstandigheden. En dan maar hopen dat het advies van de studentendecaan voor de examencommissie voldoende zwaarwegend is.
Dit is een voorbeeld waar je alles van kan denken. Stom foutje van de architect. De bewaker en student kunnen toch afspraken maken onderling. De student kan minder trots zijn. Klopt allemaal. Ik pleit echter niet voor het aanwijzen van schuldigen maar voor het collectief denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen. Het is een dagelijkse strijd voor de functiebeperkte studenten. Het zou mooi zijn als we deze met z'n allen wat lichter kunnen maken en te koesteren dat we een onderwijsinstelling zijn voor iedereen.
Het zit 'm niet in het vastleggen van wetten en regels maar in de manier van denken. Als het onderwijs in staat is te denken vanuit die mogelijkheden in plaats van de (bureaucratische) beperkingen dan zou dit een enorme winst opleveren voor alle betrokkenen.
Voor de bewuste student is het overigens helaas te laat. Hij is door de strijd tegen zijn beperking en het gevecht die hij op school moest leveren in zijn tweede jaar afgehaakt.