Mag je andermans foto’s zo maar gebruiken in een PowerPoint-presentatie? En hoe veel tekst mag je zonder toestemming opnemen in een lesreader? Voor dit soort vragen over auteursrecht kunnen studenten en medewerkers van de UvA al een tijdje terecht bij het AuteursrechtInformatiePunt van de universiteitsbibliotheek. Sinds vorige week is de vraagbaak uitgebreid met informatie die specifiek gericht is op de regels voor HvA’ers.
Zekerheid
Volgens projectleider van de HvA-Bibliotheek, Paul Nagtegaal komen studenten en medewerkers van de HvA regelmatig met vragen over auteursrechtelijke kwesties. ‘Bijvoorbeeld een student die vragen heeft over het gebruik van citaten in zijn of haar scriptie. Of docenten die in hun PowerPointpresentatie plaatjes willen gebruiken, maar niet goed weten wat de regels hiervoor zijn.’ Voor gebruik van auteursrechtelijk materiaal in het onderwijs zijn er uitzonderingen in de Auteurswet, maar dat betekent niet dat alles voor onderwijsdoeleinden zomaar is toegestaan. De meeste medewerkers zijn hier volgens Nagtegaal wel van op de hoogte, maar toch checken zij hun rechten en plichten voor de zekerheid bij de bibliotheek.
Het informatiepunt van de UvA ontstond twee jaar geleden, in reactie op een landelijke trend. Vooral de nieuwe mogelijkheden die computertechnologie, internet en digitalisering boden, maakten dat de onduidelijkheid over wat wel en niet toegestaan is, toenam. De ICT-samenwerkingsorganisatie van hoger onderwijsinstellingen SURF zette daarom een speciale website op, met daarop een verzameling van alle regels over auteursrecht binnen onderwijs en onderzoek. De informatiepunten van de afzonderlijke universiteiten en hogescholen zijn hier een uitvloeisel van.
Conflicten
Hoofd van de afdeling Informatiediensten van de UB, Alice Doek vertelt dat studenten en medewerkers regelmatig bij het informatiepunt aankloppen. Dat doen ze niet alleen als zij materiaal van iemand anders willen gebruiken, maar ook wanneer het om hun eigen auteursrecht gaat. Doek: ‘Soms merken mensen opeens dat hun tekst ergens gebruikt wordt en komen ze bij ons vragen wat hun rechten zijn. Of ze ontdekken dat er binnen de UvA-database iets niet klopt wat betreft de auteursvermelding van hun artikelen. Daar kunnen wij hen dan bij helpen.'
Onlangs kwam UvA-hoogleraar Peter Rijpkema in opspraak wegens een inbreuk op het auteursrecht van college-wetenschappers. Rijpkema bleek onzorgvuldig geweest te zijn bij de verantwoording van bronnen in zijn leerboek Recht, een inleiding. Voor dit soort werkelijk netelige conflicten over auteursrecht kan het informatiepunt volgens Doek echter niet van dienst zijn. ‘Uiteindelijk wordt het dan toch een juridische kwestie,’ legt Doek uit. ‘Wij zijn natuurlijk geen rechter.’
Nagtegaal is blij dat het informatiepunt nu is uitgebreid met informatie voor HvA’ers. Hoewel het recht natuurlijk voor iedereen gelijk is, zijn er namelijk wel nuanceverschillen in de regels bij de twee instellingen. ‘Dat komt door de verschillende cao’s voor medewerkers van de UvA en HvA,’ legt Nagtegaal uit. ‘Bij de UvA is het zo dat het auteursrecht in principe bij de onderzoeker zelf ligt, terwijl de HvA het auteursrecht op het werk van medewerkers, zoals lectoren en docenten, behoudt.’ Ook zijn er verschillen in de manier waarop scripties van studenten worden opgeslagen. Voor specifieke vragen over individuele kwesties, kunnen studenten en medewerkers contact opnemen met de UBA-coach.
Zekerheid
Volgens projectleider van de HvA-Bibliotheek, Paul Nagtegaal komen studenten en medewerkers van de HvA regelmatig met vragen over auteursrechtelijke kwesties. ‘Bijvoorbeeld een student die vragen heeft over het gebruik van citaten in zijn of haar scriptie. Of docenten die in hun PowerPointpresentatie plaatjes willen gebruiken, maar niet goed weten wat de regels hiervoor zijn.’ Voor gebruik van auteursrechtelijk materiaal in het onderwijs zijn er uitzonderingen in de Auteurswet, maar dat betekent niet dat alles voor onderwijsdoeleinden zomaar is toegestaan. De meeste medewerkers zijn hier volgens Nagtegaal wel van op de hoogte, maar toch checken zij hun rechten en plichten voor de zekerheid bij de bibliotheek.
Het informatiepunt van de UvA ontstond twee jaar geleden, in reactie op een landelijke trend. Vooral de nieuwe mogelijkheden die computertechnologie, internet en digitalisering boden, maakten dat de onduidelijkheid over wat wel en niet toegestaan is, toenam. De ICT-samenwerkingsorganisatie van hoger onderwijsinstellingen SURF zette daarom een speciale website op, met daarop een verzameling van alle regels over auteursrecht binnen onderwijs en onderzoek. De informatiepunten van de afzonderlijke universiteiten en hogescholen zijn hier een uitvloeisel van.
Conflicten
Hoofd van de afdeling Informatiediensten van de UB, Alice Doek vertelt dat studenten en medewerkers regelmatig bij het informatiepunt aankloppen. Dat doen ze niet alleen als zij materiaal van iemand anders willen gebruiken, maar ook wanneer het om hun eigen auteursrecht gaat. Doek: ‘Soms merken mensen opeens dat hun tekst ergens gebruikt wordt en komen ze bij ons vragen wat hun rechten zijn. Of ze ontdekken dat er binnen de UvA-database iets niet klopt wat betreft de auteursvermelding van hun artikelen. Daar kunnen wij hen dan bij helpen.'
Onlangs kwam UvA-hoogleraar Peter Rijpkema in opspraak wegens een inbreuk op het auteursrecht van college-wetenschappers. Rijpkema bleek onzorgvuldig geweest te zijn bij de verantwoording van bronnen in zijn leerboek Recht, een inleiding. Voor dit soort werkelijk netelige conflicten over auteursrecht kan het informatiepunt volgens Doek echter niet van dienst zijn. ‘Uiteindelijk wordt het dan toch een juridische kwestie,’ legt Doek uit. ‘Wij zijn natuurlijk geen rechter.’
Nagtegaal is blij dat het informatiepunt nu is uitgebreid met informatie voor HvA’ers. Hoewel het recht natuurlijk voor iedereen gelijk is, zijn er namelijk wel nuanceverschillen in de regels bij de twee instellingen. ‘Dat komt door de verschillende cao’s voor medewerkers van de UvA en HvA,’ legt Nagtegaal uit. ‘Bij de UvA is het zo dat het auteursrecht in principe bij de onderzoeker zelf ligt, terwijl de HvA het auteursrecht op het werk van medewerkers, zoals lectoren en docenten, behoudt.’ Ook zijn er verschillen in de manier waarop scripties van studenten worden opgeslagen. Voor specifieke vragen over individuele kwesties, kunnen studenten en medewerkers contact opnemen met de UBA-coach.
